Lagere straffen in grote fraudezaak rond Amazon-spullen

De rechtbank in Assen heeft drie mannen veroordeeld voor grootschalige refundfraude bij Amazon. Twee mannen uit Hoogeveen kregen voor de flessentrekkerij gevangenisstraffen van twintig en 35 maanden. Een 34-jarige man uit Emmer-Compascuum kreeg tien maanden cel, waarvan vijf maanden voorwaardelijk, en in totaal 480 uur taakstraf. De fraude leverde Amazon volgens het bedrijf een schade van miljoenen op.

De verdachten maakten gebruik van het retourbeleid van Amazon. Ze bestelden onder meer telefoons, elektronica en andere waardevolle goederen, meldden die vervolgens als retour aan en kregen hun aankoopbedrag terug. In werkelijkheid werden de oorspronkelijke producten niet teruggestuurd. In pakketten zaten bijvoorbeeld waardeloze goederen of lege verpakkingen.

Bij de 34-jarige verdachte uit Emmer-Compascuum koppelde Amazon negentien klantaccounts aan de fraude. Via die accounts werden 869 onjuiste retourzendingen geregistreerd. Volgens Amazon bedroeg de schade die alleen met deze accounts samenhing ruim 645.000 dollar.

De rechtbank stelde vast dat de man samenwerkte met de twee verdachten uit Hoogeveen. Zij voerden onderdelen van het fraudeproces voor elkaar uit en maakten gebruik van dezelfde werkwijze. Volgens de rechtbank was daarmee sprake van medeplegen.

De zwaarst gestrafte verdachte, een man uit Hoogeveen, kreeg 35 maanden gevangenisstraf. Hij werd behalve voor refundfraude en witwassen ook veroordeeld voor het bezit van gegevens die waren bedoeld voor fraude en voor het bezit van verdovende middelen. De andere Hoogeveense verdachte kreeg twintig maanden cel voor refundfraude en witwassen.

De zaak kwam volgens het Openbaar Ministerie aan het rollen na een schietincident op 12 februari 2023 in Hoogeveen. Een van de latere hoofdverdachten werd daarbij aangehouden. In een loods die met hem in verband werd gebracht vond de politie drugs en stellingen met grote hoeveelheden luxe goederen.

Onderzoek wees vervolgens uit dat vanaf het adres retourzendingen naar onder meer Amazon waren verstuurd. In de pakketten zaten niet de bestelde producten, maar bijvoorbeeld scharen, geodriehoeken en post-its. Het gewicht werd zo gekozen dat het overeenkwam met dat van het oorspronkelijke product.

Bij de andere verdachten vond de politie onder meer grote hoeveelheden contant geld, verpakte goederen, verzendlabels, computers, geldtelmachines, lege enveloppen en een barcodescanner. Het OM stelde tijdens het proces dat voor miljoenen euro’s aan goederen waren verkregen zonder dat daar uiteindelijk voor werd betaald.

De Drentse zaak heeft een Groningse voorgeschiedenis. In december 2025 werden twee mannen uit Groningen veroordeeld voor een vergelijkbare vorm van refundfraude bij Amazon.

Een van hen had software ontwikkeld waarmee een PostNL-terminal kon worden nagebootst. Daarmee konden retourlabels worden gescand alsof een pakket daadwerkelijk bij PostNL was ingeleverd. Amazon zette na zo’n scan automatisch de terugbetaling in gang, terwijl het bestelde product in werkelijkheid niet was teruggestuurd.

Volgens de rechtbank liet een van de Groningers in augustus 2022 in Hoogeveen aan een groep mannen zien hoe de methode werkte. Hij liet daar ook een laptop met de gekloonde PostNL-terminal achter. Met die laptop werden vervolgens nog honderden retourlabels gescand. De NOS meldde destijds al dat de Hoogeveense groep ervan werd verdacht op dezelfde manier voor miljoenen te hebben gefraudeerd.

PostNL heeft verklaard dat het klonen van de terminal een eenmalig incident was en dat deze specifieke methode daarna niet meer is voorgekomen.

Bij de verdachte uit Emmer-Compascuum werd bovendien op een usb-stick een e-book aangetroffen met de titel ‘The one and only refunding ebook you will ever need’. Daarin stond een stappenplan voor onder meer refundfraude, oplichting en verduistering. De rechtbank veroordeelde hem ook voor het bezit van deze informatie.

De rechtbank achtte bewezen dat de drie mannen gedurende langere tijd samenwerkten, maar sprak de verdachte uit Emmer-Compascuum vrij van deelname aan een criminele organisatie. Volgens de rechters was onvoldoende aangetoond dat sprake was van een duurzaam en gestructureerd samenwerkingsverband met bijvoorbeeld een vaste taakverdeling, gezamenlijke besluitvorming of een duidelijke leiding.

Tegen de verdachte uit Emmer-Compascuum had het OM 28 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf geëist. De rechtbank vond in beginsel achttien maanden cel, waarvan vijf maanden voorwaardelijk, passend.

Advocaat Jillis Roelse had gewezen op de lange duur van de strafzaak en de medewerking door zijn cliënt aan het onderzoek. De rechtbank was het hierin met hem eens en nam de openheid van zaken die de man had gegeven mee in de beoordeling. Ook vindt de rechtbank dat hij zijn leven een positieve wending heeft gegeven.

Een deel van de gevangenisstraf is vervangen door taakstraffen. Hij kreeg uiteindelijk tien maanden cel, waarvan vijf voorwaardelijk, en twee taakstraffen van ieder 240 uur. Roelse is blij dat de rechtbank wat hij noemt ‘de menselijke maat’ heeft gehanteerd.

Ook de andere verdachten kregen enige korting op de straf.

Amazon had in zijn zaak ruim 645.000 dollar schadevergoeding geëist. De rechtbank vond die vordering te ingewikkeld om binnen het strafproces af te handelen, onder meer omdat discussie bestaat over teruggestuurde goederen, winstmarges en btw. Amazon kan daarvoor nog naar de burgerlijke rechter.