Belgisch OM vergeet hoger beroep in te dienen tegen cocaïnehandelaar

De Belgische drugscrimineel Tom Bastiaanse (57), die wel eens “De kleine Escobar van Kasterlee” is genoemd, hoeft niet meer voor de rechter te verschijnen in het omvangrijke drugsproces Costa. Het federaal parket is vergeten hoger beroep in te stellen tegen zijn veroordeling tot twaalf jaar gevangenisstraf. Daardoor blijft zijn straf definitief, terwijl 42 andere beklaagden, onder wie verschillende Nederlandse verdachten, op 15 december opnieuw voor het hof van beroep in Antwerpen moeten verschijnen. De zaak draait om de invoer van meer dan 23 ton cocaïne via de Antwerpse haven.

Bastiaanse werd op 30 juli door de rechtbank in Tongeren veroordeeld tot twaalf jaar gevangenisstraf, een boete van 400.000 euro en een verbeurdverklaring van 15 miljoen euro. Het Openbaar Ministerie had achttien jaar cel geëist. Volgens de rechtbank speelde Bastiaanse een centrale rol bij het samenbrengen van vier criminele organisaties die samenwerkten bij de invoer van cocaïne uit Zuid-Amerika, het uithalen van de drugs uit containers in de Antwerpse haven en de verdere distributie in Europa.

De rechtbank veroordeelde in juli 51 beklaagden en legde in totaal meer dan 245 jaar gevangenisstraf en ruim vijf miljoen euro aan boetes op. Daarnaast werd voor meer dan zestig miljoen euro aan crimineel vermogen verbeurdverklaard.

Tot de belangrijkste veroordeelden behoren de voormalige Bandidos-figuur Geert Frisson, die dertien jaar cel kreeg, en de voormalige Belgische politieman Willy Van Mechelen, die tot negen jaar werd veroordeeld.

Bastiaanse had zijn gevangenisstraf van twaalf jaar aanvaard en besloot zelf niet in hoger beroep te gaan. Het federale parket vond de straf echter te laag en kondigde eind augustus aan de zaak opnieuw aan de rechter te willen voorleggen. Begin oktober bleek dat het parket had verzuimd het hoger beroep tegen Bastiaanse formeel in te dienen. Parketwoordvoerder Ann Lukowiak bevestigde de fout, maar wilde geen verdere toelichting geven.

Daardoor kan het Openbaar Ministerie in de Costa-zaak geen zwaardere straf meer tegen Bastiaanse eisen. Zijn veroordeling tot twaalf jaar cel, de geldboete en de verbeurdverklaring van vijftien miljoen euro blijven in stand.

Volgens zijn advocaten Julie De Moor en Dimitri de Béco heeft de fout ook nadelige gevolgen voor hun cliënt. Bastiaanse zit inmiddels ongeveer 4,5 jaar vast. Omdat de procedure administratief nog niet volledig is afgerond, kan de verdediging volgens de advocaten voorlopig geen aanvraag voor penitentiair verlof indienen.

Bastiaanse figureert ook in de grote strafzaak tegen Haagse Piet S. die door de rechtbank is veroordeeld voor drugshandel, maar is daarin niet vervolgd. De zaak loopt nog in hoger beroep.

Voor 42 andere beklaagden krijgt het proces op dinsdag 15 december een vervolg voor het hof van beroep in Antwerpen. Dan vindt een inleidende zitting plaats waarop de verdere procesplanning wordt vastgesteld.

Onder degenen voor wie de beroepsprocedure is opgestart, bevinden zich verschillende Nederlanders.

Het gaat onder anderen om Berry S. (46) uit Dordrecht en Bastiaan O. (71), die in het onderzoek als belangrijke Nederlandse betrokkenen worden beschouwd. Ook boekhouder Joep H. (42), Henk Rijntjes (45), een voormalige rechterhand van Geert Frisson, en Marco H. (59), die banden heeft met motorclub Bandidos, behoren tot de Nederlandse beklaagden in hoger beroep.

Daarnaast werd de voortvluchtige Nederlandse drugscrimineel Jos Leijdekkers, bijgenaamd “Bolle Jos”, in juli bij verstek veroordeeld tot veertien jaar gevangenisstraf. Of zijn veroordeling eveneens onderwerp is van het komende hoger beroep, is onbekend.

Frisson en Van Mechelen komen opnieuw voor de rechter. Het Openbaar Ministerie vindt hun straffen te laag. Tegen Frisson was twintig jaar geëist en tegen Van Mechelen zeventien jaar. Het parket heeft bovendien hoger beroep ingesteld tegen de vrijspraak van twee advocaten die in de Costa-zaak werden vervolgd.

Het hoger beroep wordt een omvangrijke procedure. De rechtbank in Tongeren had voor het oorspronkelijke vonnis 665 pagina’s nodig. De zaak was bovendien meerdere keren vertraagd door juridische procedures en verzoeken om rechters te vervangen.

Op 15 december begint nog niet de inhoudelijke behandeling. Het hof zal eerst bepalen hoe het proces tegen de 42 beklaagden wordt georganiseerd.